• انسان تنبل و بی‌انگیزه یا بیمار است یا کار مورد علاقه‌اش را پیدا نکرده است. ناپلئون هیل

روش کشف ایده های مفید و نوآورانه

روش کشف ایده های مفید و نوآورانه

شما در هر شرایط و مشغول انجام هر کاری که باشید راه بهتر، آسان‌تر و پربازده‌تری برای انجام آن کار وجود دارد. به عنوان یک دانش‌آموز، دانشجو، کارمند، کارآفرین، ورزشکار، هنرمند، معلم، خانه‌دار، مدیر یا رهبر یک گروه، شما همیشه می‌توانید تغییری مثبت و مؤثر در شغل و وضعیت خود ایجاد کنید. لازمه‌ی این تغییر داشتن یک ایده‌ی نوآورانه و اجرای آن است. ایده‌ی خودروی موتوردار تحول بزرگی در زندگی بشر ایجاد کرد. ایده‌ی جاده و خیابان مخصوص عبور خودروها، استفاده از آن‌ها را راحت‌تر کرد. ایده‌ی قوانین راهنمایی و رانندگی باز هم بر راحتی استفاده از خودروها افزود. به مرور ایده‌های جدیدتر، بازدهی مصرف سوخت، سرعت و ایمنی خودروها را بیشتر کرد. حالا ما در شُرُف ورود به عصر خودروهای هوشمند هستیم. ایده‌های جدید هر لحظه در حال تغییر دادن ابعاد مختلف زندگی ما هستند. شاید تغییر بزرگ بعدی در زندگی شما وابسته به کشف و اجرای یک ایده‌ی ساده و نوآورانه باشد. در این مقاله به بررسی روش کشف چنین ایده‌هایی می‌پردازیم.

تفاوت ایده از چیز

ماشین، لامپ، رایانه و تلفن همراه «چیز» هستند اما منشأ آن‌ها یک فکر است که آن را «ایده» می‌نامیم. اگر ایده وجود نداشت، چیزها به وجود نمی‌آمدند. جرج برنارد شاو این تفاوت را به خوبی توضیح داده است. او می‌نویسد: «فرض کنید شما یک سیب داشته باشید و من هم یک سیب داشته باشم. اگر سیب‌هایمان را با هم تعویض کنیم، باز هم هر کدام یک سیب خواهیم داشت. اما اگر هر کدام از ما یک ایده داشته باشیم و ایده‌هایمان را با هم تعویض کنیم، هر یک  از ما دو ایده خواهیم داشت.» در اینجا سیب یک «چیز» است که یک بار قابل استفاده است اما به طور مثال روش پخت کیک سیب یک «ایده» است که بارها و بارها توسط افراد مختلف در هر جای جهان و در هر زمان قابل استفاده است. پس «ایده» بر خلاف «چیز» که یک شی صِرف است، یک عمل خلاق می‌باشد. داشتن ایده و دانش چیزها، مهم‌تر از ساختِ آن‌هاست. پشتِ گوشی آیفون نوشته شده: «طراحی توسط اَپِل در کالیفرنیا؛ مونتاژ در چین» ساختن، عمل مکانیکیِ اجرای یک ایده است. بدون ایده، هیچ محصولی ساخته نمی‌شود. ایده و فکر خلاقانه می‌تواند محصول یا روش انجام کاری را در جهت سهولت، افزایش بازدهی، سرعت و لذت بیشتر متحول کند. بازدهی و نتیجه‌ی «ایده» از اهمیت بسیار بالاتری نسبت به بازدهی و نتیجه‌ی «چیز» برخوردار است. معمولاً آنچه ما را از پیشرفت بیشتر باز می‌دارد نه کمبود «چیزها» بلکه کمبود «ایده» است. به همین دلیل مهارت در تولید ایده‌های جدید ارزش بسیار بالایی دارد و قادر است زندگی ما را در تمام ابعاد بهتر و غنی‌تر کند.

علایق و دغدغه‌های شما کدام است؟

برای اینکه ایده‌های مفید و مؤثر تولید کنید ابتدا باید موضوعاتی را که مورد علاقه شما هستند یا برای شما مسئله و مشکل به حساب می‌آیند، شناسایی کنید. چه چیزی در شما شور و اشتیاق ایجاد می‌کند؟ چه موضوعی برای شما مهم است؟ آیا به دنبال راهی برای کسب درآمد بیشتر هستید؟ آیا تفریح و سرگرمی فعلی شما می‌تواند راهی برای کسب درآمد باشد؟ چطور می‌توانید بخشی از وقت خود را برای پرداختن به علایق خود آزاد کنید؟ ذهن یک ماشین هدفجو (سایکوسایبرنتیک) است و وقتی مسئله خود را مشخص کردید، خود به خود در مسیر تولید ایده‌ قرار می‌گیرد. مرحله بعد آن است که ذهن خود را برای کسب اطلاعات و دانش از منابع مختلف، باز بگذارید.

پهنای باند فکر خود را افزایش دهید

لازمه‌ی یافتن ایده‌های جدید و خلاقانه، گشودن ذهن به روی تمام منابع موجود است. اگر مسئله شما این است که علاقه خود به مطالعه را به منبع کسب درآمد تبدیل کنید شاید با دانش موجود در ذهنتان، هیچ ایده‌ای برای انجام این کار نداشته باشید اما وقتی آن را با ذهنی باز و پذیرا نسبت به اطلاعات جدید مورد توجه قرار می‌دهید، به مرور ایده‌های جالب‌تری کشف خواهید کرد. مثلاً ایده‌ی سایتی برای ارائه معرفی کتاب‌ها به ذهنتان می‌رسد که با دریافت درصدی از فروش کتاب‌ها یا از طریق تبلیغات کسب درآمد کنید. یا در حال مطالعه یک مجله به ذهنتان می‌رسد که بخشی را برای معرفی کتاب به ناشر مجله پیشنهاد دهید و از نوشتن آن بخش کسب درآمد کنید. بنابراین باید ذهن خود را در موقعیت‌های مختلف با محوریت موضوع مورد نظر باز نگه داریم و از خود بپرسیم که چه رابطه‌ای بین این وضعیت و آن موضوع وجود دارد. برای این منظور باید در هر چیز اطراف خود دقیق شوید. باید تا جایی که می‌توانید در زمینه کار و فعالیت خود اطلاعات کسب کنید.

«افراد خردمند مغزشان را با ورزش‌های فکری مشغول نمی‌کنند بلکه خود را در زمینه‌های کاری‌شان غرق می‌کنند. رمان‌نویسان رمان‌های زیاد و دانشمندان مطالب علمی زیاد می‌خوانند.» استوِن پینکر، استاد دانشگاه هاروارد

 

مشاهده‌گر دقیقی باشید

واژه‌ی ایده (idea) دارای ریشه یونانی به معنای «مشاهده، درک و دیدن» است. منظور از مشاهده در اینجا یعنی به کارگیری حواس برای دریافت اطلاعات از محیط. اینکه به طور دقیق به اطراف خود نگاه کنیم، صداها و گفتگوها را دقیقاً بشنویم و سایر حواس خود را متمرکز نگاه داریم. بخش مهمی از نوآوری‌ها واکنشی به مشکلات موجود است و برای تشخیص مشکل باید مشاهده‌گر دقیقی بود. مثلاً بیشتر کودکان برای مسواک زدن تنبلی می‌کنند اما بیشتر والدین به جای اینکه این مشکل را دقیقاً ببینند و در مورد آن فکر کنند؛ صرفاً کودکان را برای مسواک زدن نصیحت، تشویق یا تنبیه می‌کنند. اما برای پانیت ناندا، یک مهاجر هندی ساکن آمریکا که مشاهده‌گری دقیق بود، موضوع تفاوت داشت. دختر چهار ساله او نسبت به همسالان خود علاقه کمتری به مسواک زدن داشت. یک روز او به دخترش پیشنهاد کرد که برخی کارهای روزمره از جمله مسواک زدن را با هم انجام دهند. دخترش در پاسخ گفت که این کار را زمانی انجام خواهد داد که کفش‌های کتانی چراغ چشمک‌زن‌دارش را پیدا کند. با این پیشنهاد جرقه‌ای در ذهن پانیت ناندا ایجاد شد. او به فروشگاه اسباب بازی رفت و چند جفت گوشواره مغناطیسی چشمک‌زن خرید و آن‌ها را به مسواک دخترش آویزان کرد. دخترک با لذت تمام به مدت ۸ دقیقه مسواک زد. ایده‌ی ناشی از این مشاهده و توجه دقیق حالا به شرکتی تبدیل شده که محصولات بهداشتی دهان و دندان را برای کودکان تولید می‌کند و محبوب‌ترین محصول آن مسواکی به نام کرم شب‌تاب است که چراغ‌های آن در حال مسواک زدن چشمک می‌زنند. پس با مشاهده و دقت دقیق در زندگی روزمره، علاوه بر حل مشکلات، می‌توان آن‌ها را به فرصتی برای موفقیت تبدیل کرد.

دفترچه ایده‌پردازی داشته باشید

ذهن مثل مخزنی است از افکار که برای پویایی باید دارای تعادلی در ورود و خروج اطلاعات باشد. نوشتن یک ایده به منزله خارج ساختن یک فکر از مخزن ذهن است و باعث ایجاد عدم تعادل در ذهن می‌شود. ذهن برای حفظ تعادل خود باید یک ایده جدید تولید کند. به همین دلیل، نوشتن ایده‌ها برای تمام ایده پردازان بزرگ امری اساسی است. اکثر آن‌ها دفترچه‌هایی برای ثبت ایده داشتند. آن‌ها تمام دیده‌ها و شنیده‌های تأمل‌برانگیز را در آن یادداشت می‌کنند و ایده‌ها و نظرات مرتبط در رابطه با طرح‌ها و موضوعات مورد نظر خود را در آن می‌نویسند. توماس ادیسون یک یادداشت‌بردار خستگی‌ناپذیر بود. او افکارش را در بیش از ۲۵۰۰ دفترچه‌ی حداقل ۲۰۰ برگی ثبت کرده است. ادیسون آزادانه نکته‌برداری می‌کرد و نکات او اغلب شامل طرح‌های خشن و خامی از ایده‌های اولیه و بخش‌های مختلف اختراعات او بود.

عضلات ایده‌پردازی خود را تقویت کنید

تبدیل شده به یک ایده پرداز خلاق مثل هر مهارت دیگر نیازمند تمرین است. پس دائماً باید به تمرین ایده‌پردازی بپردازید. هر آنچه را که به ذهنتان می‌رسد در دفترچه ایده‌پردازی خود بنویسید. برخی موضوعات در ابتدا بی‌ربط به نظر می‌رسند. با این حال آن‌ها را بنویسید. هر روز مدتی را به ایده‌پردازی اختصاص دهید و هر چه را به ذهنتان می‌رسد، بنویسید. یکی از بهترین محرک‌های ذهنی برای ایده‌پردازی، پرسیدن است. پس سؤالاتی در مورد موضوع مورد نظر خود مطرح کنید و آن‌ها را در دفترچه خود بنویسید. در صورت تکرار این روش، از پاسخ‌های خود به خودی که به ذهنتان می‌رسد، شگفت‌زده خواهید شد. پرسیدن بهترین راه برای تفکر و تولید ایده است. پس بپرسید تا پاسخ‌ها و ایده‌ها را دریافت کنید.

همیشه و همه جا در جستجوی ایده‌های جدید باشید

برای کشف ایده‌های جدید و خلاقانه همیشه و در تمام موقعیت‌ها باید در جستجوی آن‌ها باشید. همان طور که دیدیم مسئله‌ی ساده‌ای مثل مسواک زدن منجر به تولید یک ایده‌ی خلاقانه و در نهایت ایجاد یک شرکت بزرگ شد. پس تمام مشکلات و حتی مسائل ساده‌ی زندگی روزمره می‌توانند فرصتی برای دستاوردهای بزرگ باشند به شرطی که در آن‌ها دقیق شویم و ایده‌های موجود در آن‌ها را شناسایی کنیم. بسیاری از ایده‌های نوآورانه در موقعیت‌های بی‌ربط و غافل‌گیر کننده به ذهن می‌رسند پس بهتر است همیشه دفترچه‌ی ایده‌های خود را به همراه داشته باشید تا بتوانید بلافاصله آن‌ها را یادداشت کنید.

«پس از اینکه اقدام به جستجوی ایده‌های تجاری کردم، همه جا را پر از ایده می‌دیدم. این موضوع به فرکانس رادیویی می‌ماند. شما با امواج رادیویی احاطه شده‌اید و اگر نتوانید خودتان را با آن تنظیم کنید امکان دریافتشان را از دست خواهید داد.» جیم کُچ، کارآفرین

ایده‌های زیادی تولید کنید

«برای به دست آوردن یک ایده‌ی خوب، ابتدا باید ایده‌های زیادی را به دست آورید.» توماس ادیسون

هر چقدر ایده بیشتری تولید کنید احتمال کشف یک ایده‌ی بکر و خلاقانه بیشتر می‌شود. طوفان مغزی یکی از روش‌های مناسب برای تولید ایده‌های زیاد است. بهتر است طوفان مغزی را با روش نقشه‌ ذهنی تلفیق کنید. به این ترتیب که در وسط یک کاغذ بزرگ موضوع اصلی (مثلاً: چطور از طریق مطالعه کردن کسب درآمد کنم؟) را بنویسید. سپس هر ایده‌ای را که به نظرتان می‌رسد بنویسید. بهتر است موضوع اصلی و هر ایده را داخل یک دایره قرار دهید. دایره اصلی را با یک پیکان به دایره‌های فرعی وصل کنید. این روش با به کارگیری قسمت راست مغز ما که به طور غیرخطی و شهودی کار می‌کند، ایده‌های زیادی را تولید می‌کند. اگر طوفان مغزی به شکل گروهی انجام شود، تنوع و تعداد ایده‌ها بسیار بیشتر شده و امکان کشف ایده‌های خلاقانه‌تر بیشتر می‌شود.

وارد گفتگو شوید

«ذهن‌های بزرگ درباره‌ی ایده‌ها بحث می‌کنند؛ ذهن‌های متوسط درباره‌ی رویدادها بحث می‌کنند و ذهن‌های کوچک درباره‌ی آدم‌ها.» النور روزولت

برقراری ارتباط و گفتگو با دیگران در مورد ایده‌ها و مسائل مورد علاقه خود، روشی عالی برای کشف و ارزیابی ایده‌هایتان است. می‌توانید از دیگران در مورد ایده‌هایتان نظرخواهی بکنید و نظرات آن‌ها را بررسی کنید. در گفتگو معمولاً ایده‌های جدیدی ظهور می‌کند. هر کس نگاه منحصر به فردی به مسائل مختلف دارد و همین ویژگی باعث می‌شود که در گفتگو با دیگران، بتوانیم مسائل را از زوایای مختلفی ببینیم و آن‌ها را عمیق‌تر درک کنیم. درک عمیق‌تر به تولید ایده‌های خلاقانه‌تر کمک می‌کند.

پیوند بزنید

یکی از وجوه خلاقانه‌ی هر ایده ایجاد پیوند بین دو حوزه‌ی به ظاهر نامرتبط است. همان طور که دیدیم پانیت ناندا توانست بین مشکل مسواک زدن دخترش با علاقه او به کفش‌های با چراغ چشمک‌زن ارتباط برقرار کند و سپس با پیوند دادن آن با کسب و کار، توانست شرکتی موفق را تأسیس کند. پس ببینید بخش‌های به ظاهر نامربوط زندگی و علایق خود را چگونه می‌توانید با هم مرتبط کنید. آن‌ها را یادداشت و در موردشان ایده‌پردازی کنید. بسیاری مواقع ترکیب ایده‌های موجود به ایده‌ای جدید و خلاقانه منتهی می‌شود. اختراعات ادیسون همه اصیل و دست اول نبودند. مانند بیشتر محصولات و فعالیت‌های خلاقانه، او فقط ایده‌های موجود را با هم ترکیب و ایده‌ی اختراع جدیدی را به دست می‌آورد.

ایده را ارزیابی کنید

هر ایده‌ای ارزش و قابلیت اجرا و عملیاتی شدن را ندارد. در این مرحله باید سعی کنید به یک ارزیابی واقع‌بینانه از ایده‌تان برسید. ابتدا باید به درک روشنی از ایده خود برسید. سپس تا حد ممکن آن را ملموس کنید. می‌توانید طرحی از آن بکشید یا در قالب یک نوشته توضیح واضحی درباره آن ارائه کنید. ایده خود را با دیگران مطرح کنید و ببینید چقدر برایشان ملموس و قابل درک است. نظر انتقادی متخصصان آن حوزه را بشنوید. ایده‌‌ی خود را با ایده‌های مشابه مقایسه کنید و ببینید ایده شما چه مزایا و چه معایبی دارد. لازم نیست که ایده شما کامل و بدون نقص باشد. تا جایی که ممکن است ایده‌ی خود را شفاف، ملموس و کامل کنید و سپس برای اجرای آن تلاش کنید.

ایده‌ی خود را به کار گیرید

تا وقتی که ایده‌ای به کار گرفته نشود هیچ ارزشی نخواهد داشت. اگر ایده‌ای برای افزایش درآمد خود یافته‌اید لازم است که آن را به کار گیرید وگرنه هیچ افزایش درآمدی در میان نخواهد بود. ممکن است به ایده‌ای خلاقانه و عملی برای کاهش آلودگی هوا دست پیدا کرده‌ باشید اما اگر آن ایده به کار گرفته نشود هیچ سودی برای شما و دیگران نخواهد داشت. به کار گرفتن ایده نسبت به موضوع و وسعت آن نیازمند شرایط متفاوتی است. برخی ایده‌ها مربوط به زندگی شخصی هستند و معمولاً فوری می‌توان آن‌ها را به کار گرفت. اما اگر ایده‌ای برای افزایش فروش شرکتتان داشته باشید باید بتوانید مدیران را برای اجرای آن قانع کنید. بسیاری از ایده‌ها را می‌توان در سطح محدود اجرا کرد و پس از اطمینان از بازدهی، آن را در سطح بزرگ‌تر به کار گرفت. ایده‌ها سرآغاز تمام دستاوردهای کوچک و بزرگ است پس تمام تلاش خود را برای اجرای ایده‌ی خود به کار بگیرید.

منبع:

شکارچی ایده: روش کشف و وقوع بهترین ایده‌ها، اندی بوینتون و بیل فیشر و ویلیام بول، ترجمه ع٫ هوشیاری، نشر موسسه خدمات فرهنگی رسا

نوشته شده توسط موسی توماج ایری برای چطور

5 Comments

  1. واقعا مطلب مفید و عالی بود . مرسی

  2. عالی بود ..ممنون جناب توماج

  3. واقعا ممنون از مطلب خوبی که منتشر کردین.
    من این مقاله رو در سایت چطور دیدم و به سایت شما هدایت شدم.
    توی کشور ما برخلاف اکثر افراد که از بیکاری و… ناله میکنن اینقدر میشه کار ایجاد کرد که حد نداره.
    فقط بقول خوتون باید همیشه یه دفترچه همراهمون باشه و از ایده هایی که به ذهنمون میرسه یادداشت برداری کنیم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 8 = 1