به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از اداره کل روابط عمومی سازمان سینمایی، در این مراسم که با حضور جمع زیادی از فیلمسازان، هنرمندان و مدیران سینمایی کشور برگزار شد، سید محمد مهدی طباطبایینژاد معاون ارزشیابی و نظارت ضمن تبریک روز سینما به حاضرین، گفت: می گویند کسب و کار سه مرحله دارد. یکی از آنها شغل است. شغل در محیط و در زمان تعریف می شود. مثلا اگر شما حسابدار بانک هستید در محیط بانک و زمان خدمت شخصیت شما شناخته می شود. یک مرتبه بالاتر از شغل، بحث «حرفه» است. یک پزشک خارج از مطب هم یک پزشک است. برای اینکه شغل، حرفه اش است و نیازی به زمان و مکان ندارد. اما یک مرتبه بالاتر از حرفه هم وجود دارد و آن مرتبه «پیشه» است و آن زمانی است که حرفه در تار و پود تن و خانواده نیز تنیده است. وانسان خارج از آن دایره شخصیتی ندارد.
طباطبایی نژاد درباره ویژگی های شخصیتی علیرضا داود نژاد گفت: وقتی می خواستم بگویم در حرفه ما چه کسی پیشهاش سینماست؟ آقای داودنژاد اولین کسی است که به ذهن می آید. تمام زندگی ایشان سینماست. خانواده اش سینماست. این مرد به جز سینما تعریفی ندارد. می دانم که این «نشان» ها برای آقای داودنژاد فضلی نیست، برای این نشان ها «فضل» است که آقای داود نژاد آن را قبول کند. آقای داود نژاد سالها پیش وقتی فیلم «نیاز» را ساخت نشان درجه یک گرفته است. امروز ما مفتخریم که درجه یک هنری را به ایشان تقدیم میکنیم و این افتخاری برای وزارت ارشاد اسلامی و سازمان سینمایی است.
به شما حسادت می کنم
همایون اسعدیان مدیرعامل خانه سینما هم در این مراسم با توضیح اینکه خود را از شاگردان علیرضا داودنژاد می داند، افزود: البته در کسوت شاگرد استادی ما با هم بحث هایی هم داشتیم. اما صادقانه بگویم خیلی وقتها به شما به خاطر جسارت وشجاعتی که برای جستجو در سینما دارید و اینکه با گذشت زمان چقدر این روحیه پخته تر شد، حسادت می کنم.
اصغر رفیعی جم مدیر فیلمبرداری سینما هم درباره همکاری با علیرضا داودنژاد گفت: معمولا آقای داودنژاد در حوزه استعداد یابی هنرپیشه ها خیلی شناخته شده هستند ولی واقعیت این است که ایشان در حوزه استعداد یابی در حوزه فیلمبرداری هم حرف های زیادی برای گفتن دارند.
داودنژاد بخشی از تاریخ سینمای ایران است
مسعود فراستی منتقد سینما نیز علیرضا داودنژاد را یک سینماگر واقعی دانست وگفت: علیرضا داودنژاد از افتخارات سینمای بعد از انقلاب است و بخشی از تاریخ سینمای ایران محسوب می شود. او کارهای زیادی در حوزه سینما انجام داده و «نیاز» یکی از فیلم هایش از نظر من جزو بهترین تاریخ سینما و در میان ده فیلم برگزیده من است.
منوچهر شاهسواری تهیه کننده سینما هم با توضیح اینکه علیرضا داودنژاد از افتخارات سینمای ایران است گفت: مولانا تعبیری دارد که می گوید عاشق وقتی به آب نگاه میکند تصویر خودش را نمی بیند. به نظر من علیرضا از جمله عشاقی است که وقتی در آب نگاه می کند خودش را نمی بیند. او وقتی به آب نگاه می کند آینده را می بیند، گذشته را می بیند، خیال را می بیند و دیگر جایی برای خودش وجود ندارد.
ابوالفضل صادقی نژاد دبیر شورای ارزشیابی هنرمندان کشور نیز گفت: در اینجا همه عاشقانه درباره استاد داودنژاد صحبت کردند. آقای داودنژاد فیلمساز خانواده است. اما خانوادهای فراتر از یک خانه. خانواده ای به نام «ایران».
سینما را عاشقان سینما بر پا نگه داشتند
سعید مطلبی فیلمنامه نویس و کارگردان قدیمی سینما هم که در مراسم حضور نداشت در فایلی صوتی درباره سینمای داودنژاد گفت: سینما با وجود اساتیدش باقی نماند. سینما را عاشقان سینما برپا نگه داشتند. برای این عاشقان سینما، هر عنوانی تقلیل جایگاهشان است. شاید تنها نامی که نظامی کبیر برای یک عاشق برگزید برازنده این عاشقان سینما باشد؛«مجنون»! علیرضا داودنژاد چه در آن زمانی که برای اولین بار در مقابل پلاک شماره شش کوچه وزیری دیدمش در جستجوی راهی برای حضور در سینما بود و چه در تمام این دهه ها که ناظر بر کارهایش بودم همان مجنون سینما بود.
روح الله حسینی معاون توسعه فناوری و مطالعات سینمایی که در مدرسه ملی سینما با این سینماگر همکاری داشته است هم با اشاره به بیش از 5 دهه فعالیت مستمر و پویای علیرضا داودنژاد در سینما گفت: شاید بیش از مرور عناوین آثار و افتخارات او، باید شیوه فیلمسازی، نگاه ومسیری که در طول سالها فعالیت خود طی کرده است توجه کنیم.
وی افزود: داودنژاد با جسارت تمام، موبایلش را در دست می گیرد، به وسط بازار معرکه گیری می رود و شروع به فیلمبرداری از کسانی میکند که حتی خودشان هم نمی دانند در حال بازی کردن هستند.
منوچهر محمدی تهیه کننده مطرح سینمای ایران نیز در ادامه درباره روحیات علیرضا داودنژاد گفت: من و آقای داودنژاد یک وجه ناگفته مشترکی داریم که هر نفرمان این امکان را پیدا کردیم که با یک شخصیت بزرگوار معاشرتی کوتاه داشته باشیم. و او مرحوم علی صفایی حائری بود که فکر می کنم تنها مستندی که درباره ایشان ساخته شده هر دو نفرمان درباره ایشان صحبت کردیم و فکر می کنم رشحاتی از آن حال و هوا در آثارمان باشد.
داودی: از علیرضا بسیار آموختم
ابوالحسن داودی کارگردان سینما هم درباره همکار فیلمسازش گفت: واقعیت این است که من از علیرضا بسیار آموختم. در سینما شاید دو سه نفر باشند آدمهایی که من از آنها آموختم و مدیون آنها هستم. اگر چه ممکن است من با آنها اختلافات صنفی هم داشته باشم ولی چیزهایی از آنها آموختم که زندگی من را جلو برده است و آیینی را که به آن معتقد هستم اعتلا داده است. من روح عارفانهای را در علیرضا کشف کردم هم در جمع خصوصی و هم در جمع عمومی و این بزرگترین غنیمت برای ماست. امیدوارم سایه علیرضا همچنان بر روی سر ما باشد.
علیرضا رئیسیان کارگردان سینما هم درباره ویژگی های فیلمسازی داودنژاد گفت: کار سختی است که شما هم حرفه ای باشد و هم تجربه گرا. به واقع ترکیب دو نیروی متضاد این مشکل را ایجاد می کند که اگر حرفه ای فیلم بسازیم بینندگان منتظر یک اثر جدید هستند و اگر اثر تجربی بسازید صرفا تماشاگران خاص منتظر آن هستند. جمع کردن همه آنها در کنار هم کار سخت و سترگی است و از هر کسی بر نمی آید.
وی با ذکر خاطره ای از نویسنده فیلمنامه فیلم «نیاز» افزود: یادم می آید دانشکده را تمام کرده بودیم. آقای قاضی نظام پایان نامه اش فیلمنامه «نیاز» بود و چون دوست بودیم فیلمنامه را به من داد تا بخوانم. من گفتم که این فیلمنامه برای پایان نامه خوب است. گفت می خواهم فیلمنامه را بفروشم. علاوه براین، فیلمنامه فیلم «لیلا»ی، آقای مهرجویی هم بود که خواندم و با خودم گفتم چه جوری می شود که از این متن فیلمی ساخت که شبیه فیلم های رایج قبل انقلاب نشود؟ و چه شاهکارهایی شدند فیلم های «نیازِ» داودنژاد و «لیلا»یِ مرحوم مهرجویی. ومن چقدر خوشحالم که این فیلم ها به سینمای ایران اضافه شدند.
محمدعلی فارسی مستند ساز مطرح کشور نیز درباره روحیات علیرضا داودنژاد گفت: به هنگام عمل فرزند ایشان در شیراز بودم. و علیرضا حال خوبی نداشت. در آن موقعیت خاص بود که متوجه روحیه مشترک ایشان و شهید آوینی شدم.
از علیرضا عشق و معرفت آموختم
محمدرضا داودنژاد بازیگر سینما و تلویزیون و برادر این فیلمساز نیز در سخنانی گفت: از علیرضا عشق و مرام و معرفت را آموختم. که به نوعی این روزها کم رنگ شده است.
وی با ذکر خاطره ای از برادرش درباره حرفه بازیگری اظهار کرد: علیرضا به من گفت یا با سینما خداحافظی کن یا سیستم استانیسلاوسکی را یاد بگیر. در حال حاضر کمتر کسی این سیستم را می شناسد و امیدوارم شرایطی فراهم شود تا بتوانم این شیوه را به جوانان نیز آموزش بدهم.
زهرا داودنژاد دختر علیرضا داودنژاد و بازیگر سینما و تلویزیون نیز دلنوشته ای احساسی درباره پدرش برای حاضرین قرائت کرد.
حیطههای نو، تجربههای نو
در ادامه رائد فریدزاده رئیس سازمان سینمایی در سخنانی یکی از شاخص های سینمای داودنژاد تجربه گرایی او در حیطه های نو عنوان کرد وگفت: فیلمساز تجربه گرا صرفا فرزند زمانه خودش نیست. بلکه زمانه را به چالش می کشد. داودنژاد نیز چنین رویکردی دارد و آثاری خلق کرد که با شرایط روز جامعه ارتباط داشتند. فیلمی مانند «خلع سلاح» از جمله آثاری است که دقیقا برای امروز ساخته شده است.
وی در توضیح بیشتر تجربه گرایی گفت: تجربه در ترجمه ای که به فارسی صورت میگیرد مبنای تمییز دادن بین علوم انسانی و علوم طبیعی است. تجربه ای داریم که در آزمایشگاه قابل تکرار است. قابل نسخه پیچی است و تجربه ای است که ساحت آن کل زندگی را شامل می شود. که به آن تجربه زیسته می گوییم.
رئیس سازمان سینمایی به حضور خانواده در آثار این فیلمساز اشاره کرد و گفت: علیرضا داودنژاد این تجربه فردی را از دایره شخصی خود گسترده تر کرده و خانواده اخلاق مدار خود را نیز در دل این تجربه قرار داده است. بنابراین در ساخته های او خانواده داودنژاد در معرض یک تجربه زیست قرار میگرفتند تا زندگی را ثبت کنند و خود زندگی برای او اهمیت ویژه ای داشت.
فریدزاده با اشاره به درگذشت رضا داودنژاد بازیگر جوان سینمای ایران و فرزند علیرضا داودنژاد، تصریح کرد: حدود یکسال و اندی پیش خدمت ایشان رسیدم و می خواستم برای درگذشت فرزندشان تسلیت بگویم. اما درد، فردی ترین و شخصی ترین مولفه انسان است و نمی توان آن را به سادگی با دیگری به اشتراک گذاشت. آنجا نتوانستم چیزی بگویم اما گفت و گوی خوبی درباره استعاره و خیال بین ما شکل گرفت.
وی با اشاره به آخرین گفت و گوی خود با علیرضا داودنژاد نیز گفت:آخرین گفت و گوی من با آقای داودنژاد روزی بود که خبر درگذشت مرحوم بیضایی منتشر شده بود. ایشان درد فقدان را به خوبی می دانست. می دانست که با رفتن هنرمندان بزرگی چون بیضایی، تقوایی، مهرجویی، سینایی و… خانه فرهنگ و هنر ما از روح بلند هنرمندانش خالی می شود. بازگشت پیکر آقای بیضایی برای آقای داودنژاد در زمانه و دوره عسرت، همان اندک فروکاهیدن از این غم بود. گفتم هر کاری بتوانم انجام میدهم که در نهایت امکان انتقال پیکر ایشان به کشور میسور نشد.
کامران ملکی نائب رییس انجمن منتقدان سینما نیز که اجرای این برنامه را هم بر عهده داشت با اشاره به جایگاه داودنژاد در اعتلای سینمای ایران گفت: علیرضا داودنژاد از چهره های ماندگارسینمای ایران است که کارنامه درخشانی در تولید فیلم های متفاوت در سینمای ما دارند.
جهان ما، جهان نور و صداست
در ادامه علیرضا داودنژاد پیشکسوت سینما در این مراسم با اشاره به مشکلات پیش روی سینمای ایران گفت: جهان ما در حال تبدیل شدن به جهان نور و صداست. همان طور که حیات از آب به خشکی مهاجرت کرد، احتمالا ما نیز به جهان دوحسی، یعنی گوش و چشم مهاجرت می کنیم.
این سینماگر در ادامه تصریح کرد: اینکه سینما می تواند آثاری را که در اکران با رسانه ارائه می شوند، باور پذیر کند، موضوعی است که جدی گرفته نمی شود. مگر اینکه سینما واقعا در ارتباط با زندگی قرار بگیرد و بتوانیم تجربه زیست خود را نمایش دهیم.
وی با توضیح اینکه بسیاری از فیلم ها در اکران های محدود سینما تمام می شوند و دیگر عایدی برای سازندگان خود ندارند، خاطر نشان کرد: پژوهش، آموزش، کاهش ممیزی های پیچیده و امنیت بازار، از جمله مواردی که برای به سرانجام رسیدن سینما به آنها احتیاج داریم.
در انتهای این مراسم با حضور رائد فریدزاده، سید محمد مهدی طباطبایی نژاد، همایون اسعدیان، منوچهر شاهسواری، ابوالحسن داودی، منوچهر محمدی و شهرزاد راستانی نشان درجه یک هنری به علیرضا داود نژاد فیلمساز و فیلمنامه نویس سینمای ایران اهدا شد.
علیرضا حسینی، سید مازیار هاشمی، محمد علی حسین نژاد، علیرضا اسماعیلی، محمد رضا فرجی، محمد طیب، سید حجت طباطبایی، مسعود نجفی، محمد حمیدی مقدم، مجتبی بهزادیان، نصرت اله تابش و بهمن حبشی از دیگر حاضران در این مراسم بودند.
243
