فاطمه صالحی در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیتهای عظیم اربعین در بازسازی سرمایه اجتماعی و حکمرانی مردمی اظهار کرد: اگر بخواهیم اربعین را صرفاً با تکیه بر آمار زائران یا طول مسیر پیادهروی تعریف کنیم، مهمترین حقیقت این رویداد را نادیده گرفتهایم.
وی افزود: عظمت اربعین نه در کمیت زائران بلکه در کیفیت روابط انسانی و پیوندهای مستحکمی است که در این میدان عظیم شکل میگیرد و در واقع اربعین بزرگترین میدان بازسازی سرمایه اجتماعی در عصر حاضر است که توانسته در زمانهای که جوامع با فرسایش اعتماد و مسئولیتپذیری دستوپنج نرم میکنند، الگویی بینظیر از همبستگی را به نمایش بگذارد.
رئیس هیئت مدیره موسسه فرهنگی قرآنی بیتالنور با بیان اینکه امروزه بسیاری از جوامع حتی با وجود برخورداری از فناوریهای پیشرفته و رشد اقتصادی از بحران «تنهایی ساختاری» رنج میبرند، گفت: در دنیای مدرن انسانها بیش از گذشته در کنار یکدیگر زندگی میکنند، اما کمتر با یکدیگر «زیست» میکنند، درحالی که اربعین این معادله را به نفع اخلاق و انسانیت تغییر میدهد.
صالحی خاطرنشان کرد: در اربعین میلیونها انسان از ملیتها، زبانها و طبقات اجتماعی مختلف بدون تکیه بر قراردادهای پیچیده اقتصادی یا ساختارهای بوروکراتیک شبکهای عظیم و خودجوش از اعتماد و خدمت را شکل میدهند و این پدیده تنها یک اجتماع مذهبی نیست بلکه تجربهای پیشرو از حکمرانی مردمی است که در آن امنیت، اسکان، تغذیه و مدیریت بحران به دست خود مردم انجام میشود.
رئیس هیئت مدیره موسسه فرهنگی قرآنی بیتالنور با بیان اینکه اربعین نشان میدهد هرگاه مردم نسبت به یک آرمان احساس مالکیت کنند از «تماشاگر» به «کنشگر» تبدیل میشوند، گفت: این مدل از مشارکت درس بزرگی برای اداره جامعه است چراکه هر جامعهای برای حل مسائل فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی خود به چنین ظرفیتی نیاز دارد که در اربعین به وضوح دیده میشود.
وی افزود: در مسیر اربعین مرزهای کاذب اجتماعی فرو میریزد، پزشک در کنار کارگر، استاد دانشگاه در کنار کشاورز و غنی در کنار فقیر همگی در یک هویت مشترک یعنی «خادمالحسین(ع)» تعریف میشوند و در اربعین معیار ارزشگذاری نه ثروت، مقام یا شهرت بلکه میزان خدمت، ایثار و تواضع است؛ بازتعریفی که جامعه امروز برای اصلاح ساختار اخلاقی خود به آن نیاز مبرم دارد.
این فعال فرهنگی و اجتماعی ادامه داد: اگر بخواهیم سرمایه اجتماعی پایداری داشته باشیم، باید از کانون خانواده آغاز کنیم و اربعین خانواده را از یک نهاد خصوصی به یک کنشگر اجتماعی و مربی تمدنساز تبدیل میکند و در این مسیر بانوان نه تنها همراهان خانواده بلکه معماران اصلی فرهنگ اربعین هستند که با مدیریت موکبها، حفظ انسجام خانواده و تربیت نسل جدید در واقع در حال بازتولید اعتماد و فرهنگ مشارکت هستند.
صالحی خاطرنشان کرد: امروزه بحران تنهایی، اضطراب و گسست روابط انسانی، جهان را فرا گرفته و اربعین درمانی اجتماعی برای این وضعیت است، انسان در مسیر اربعین احساس میکند به یک خانواده بزرگ تعلق دارد که اعضایش بدون شناخت قبلی به یکدیگر اعتماد کرده و کرامت انسانی را پاس میدارند و این تجربه مولفههای سلامت روان شامل امید، امنیت، تعلق و تابآوری را بهشدت افزایش میدهد.
رئیس هیئت مدیره موسسه فرهنگی قرآنی بیتالنور خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم فرهنگ اربعین را از جاده نجف تا کربلا به محلهها، مساجد، مدارس و دانشگاههای خود منتقل کنیم، آنگاه اربعین از یک رویداد سالانه به یک «الگوی دائمی جامعهسازی» تبدیل خواهد شد.
وی در پایان تاکید کرد: تمدنها بیش از آنکه با قدرت سخت و تجهیزات ساخته شوند، با اعتماد متقابل، مشارکت عمومی و خدمت بیمنت مردم شکل میگیرند و این پیام راهبردی اربعین برای جهان امروز است؛ الگویی که در آن مردم خود، معماران اصلی سرنوشت اجتماعی خویش هستند.
