به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، با فرا رسیدن نخستین روز اردیبهشت، هوای شیراز حالوهوایی دیگر دارد؛ بارانی نرم و پیوسته از بامداد بر باغها و کوچههای شهر نشسته و عطر بهارنارنج در هوای نمناک پیچیده است.
شهری که در چنین روزی نهتنها بهار را جشن میگیرد، بلکه یاد و نام یکی از بزرگترین چهرههای فرهنگ ایرانی را نیز گرامی میدارد؛ سعدی شیرازی، شاعری که قرنهاست سخنش در جان مردم این سرزمین و فراتر از آن جاری است.
اردیبهشت شیراز، شهری که انگار از نو متولد میشود
باران ریز و پیوسته، خیابانهای شیراز را شفاف کرده و برگهای تازهروییده درختان چنان میدرخشند که گویی هر قطره باران، مهر تأییدی بر زندهبودن این شهر است.
از حوالی دروازه قرآن تا باغ جهاننما، نسیمی خنک میوزد و بوی خاک بارانخورده با عطر شکوفههای نارنج در هم میآمیزد؛ همان رایحهای که سالهاست اردیبهشت شیراز را به یکی از بهیادماندنیترین تجربههای بهاری ایران بدل کرده است.
در چنین فضایی، نام سعدی نه یک یادآوری تاریخی، بلکه بخشی از زیست روزمره مردم است؛ گویی شهر در نخستین روز اردیبهشت، همزمان طبیعت و فرهنگ را در آغوش میگیرد.
سعدی شاعر همیشهزنده در نگاه رهبر انقلاب
در سالهای مختلف، رهبر شهید معظم انقلاب اسلامی در سخنان خود بارها به جایگاه برجسته سعدی در فرهنگ ایرانی اشاره کردند. در این سخنان، سعدی نهفقط یک شاعر کلاسیک، بلکه معلمی بزرگ در اخلاق، زبان و حکمت معرفی شده است؛ چهرهای که آثارش از بوستان تا گلستان، همچنان در تربیت فکری و زبانی جامعه نقشآفرین است.
در بیانات ایشان، سعدی «ستون استوار ادب فارسی» و «معلم نخستین زبان فارسی برای هر ایرانی» توصیف شده؛ جایگاهی که نشان میدهد شعر و نثر او تنها میراث ادبی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی این سرزمین است. اشارههای مکرر به آموزههای اخلاقی سعدی نیز بیانگر آن است که آثار او در نگاه رهبر انقلاب، پیوندی عمیق با ارزشهای انسانی و اجتماعی دارد.
رهبر شهید انقلاب آبانماه سال 63 در پیامی به مناسبت برگزاری کنگره بزرگداشت سعدی شیرازی، این شاعر را یکی از پایههای بنای استوار ادب پارسی قلمداد کرده و فرمودند: در این دوران که انقلاب مبارک اسلامی پهنه زندگی ما مردم ایران زمین را قلمرو ارزشهای اسلامی ساخته، و حکمت و معرفت را در جایگاه شایسته خود نشانیده، به جاست که ذکر جمیل سعدی بر زبان ارزشگزاران آن ارزشها و یاد او در خاطر رهروان آن وادیها مکرر و مؤکّد شود.
حضرت آیتالله خامنهای در ادامه این پیام افزوده بودند: بی شک سعدی یکی از پایههای بنای استوار ادب پارسی و محصول شعر و نثر و تشکیلدهنده یکی از برازندهترین اندامهای پیکره شکوهمند فرهنگ کنونی ماست؛ پند سعدی که مایه گرفته از معارف قرآن و حدیث است همواره نقش زرین خاطر پندآموزان و زبان فصیح و صریح او، رازگشای گنجینههای معانی برای دلهای جوینده و مشتاق بوده است؛ و امروز مانند همیشه عزیزترین هدیه احباب سخن و ارباب خرد را میتوان در بدایع طیبات دیوان او و زیباترین گلهای اندیشه بشری را در گلستان مصفای نظم و نثر او جست و یافت.
مطالب و سخنان رهبر شهیدمان در 27 بهمن ماه 1370 در دیدار با اعضای فرهنگستان زبان و ادب فارسی هم گوشهای دیگری از ارج نهادن ایشان به ستاره آسمان پر فروغ ادبیات ایران زمین است.
ایشان در این دیدار بر ضرورت بهرهگیری از واژهها و زبان اصیل فارسی تاکید کردند و با بیان اینکه واژهسازی برای زبان و پیش بردن و ترقی دادن زبان، یک امر بسیار مهم است، فرمودند: به نظر من، هنر بزرگ کسانی مثل سعدی یا حافظ یا فردوسی این است که 700 سال پیش یا هزار سال پیش، طوری حرف زدند که ما امروز وقتی که آن سخنان را باز میگوییم، اصلاً احساس غربت نمیکنیم؛ اصلاً زبان، زبان امروز است؛ یعنی حقیقتاً میشود گفت که هزار سال جلوتر از زمان خودشان حرف زدند.
حضرت آیتالله خامنهای گفتند: یقیناً مردم زمان سعدی، به رسایی و شیوایی «بوستان» حرف نمیزدند؛ نثر آن دورهها در اختیار ماست و داریم میبینیم. «بوستان» یا «گلستان»، اینطور سلیس و روان و شیواست. امروز وقتی که انسان شعر آن زمان را میخواند، مثل این است که دو نفر دارند با زبان شیرین فارسیِ امروز با هم حرف میزنند؛ همینطور است حافظ؛ همینطورند بعضی از شعرای برجسته و خوب سبک هندی. علی ایّ حال، باید زبان را پیش برد؛ یعنی همچنانکه آنها جلوتر از زمان خودشان حرکت کردند، ما هم باید حرکت کنیم.
عصر روز 14 اردیبهشت 1378 بود که حضرت آیتالله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی در سفر به استان فارس با حضور در آرامگاه سعدی شیراز محل دفن شاعر پرآوازه ایران، یاد این سخن سرای بزرگ و کم نظیر را گرامی داشتند. حضوری که حاکی از ارادت و اخلاص ایشان به این شاعر بزرگ پارسیزبان است.
حضرت آیتالله خامنهای همچنین در دیدار شاعران در 25 شهریور 1387 نیز سعدی را در قله شعر اخلاقی دانستند و گفتند: شعر اخلاقی ممکن است در عالیترین حد خوبی هم باشد. شما به تاریخ ادبیات ما نگاه کنید. سعدی از جهت شعر اخلاقی و شعر نصیحت و پند در قله است.
سخنان رهبر شهیدمان، تصویری روشن از جایگاه سعدی در اندیشه فرهنگی رهبر انقلاب ارائه میدهد؛ شاعری که هنر او در خدمت اخلاق، تربیت و تعالی انسان قرار گرفته است.
شیراز در روز سعدی؛ پیوند باران، بهار و فرهنگ
امروز در شیراز، باران آرامی که از صبح بر شهر نشسته، حالوهوای مراسمهای بزرگداشت سعدی را رنگی شاعرانهتر کرده است. در اطراف آرامگاه سعدی، جمعیت در رفتوآمد است؛ برخی برای ادای احترام آمدهاند، برخی برای شنیدن برنامههای فرهنگی و برخی تنها برای آنکه در این روز خاص، لحظهای در کنار شاعر محبوبشان بایستند.
درختان سروِ بلند کنار آرامگاه، زیر باران برق میزنند و حوضهای فیروزهایرنگ، تصویر آسمان ابری را در خود گرفتهاند. صدای قدمها روی سنگفرشهای خیس، با تلاوت بخشهایی از گلستان که از بلندگوها پخش میشود، در هم میآمیزد و فضایی میسازد که تنها در شیرازِ اردیبهشت میتوان تجربهاش کرد.
سعدی شاعر همه نسلها
در گفتوگو با مردم حاضر در مراسم، نکتهای مشترک دیده میشود: سعدی برای همه نسلها قابل فهم است. از دانشآموزانی که نخستین درسهای اخلاق را از حکایتهای گلستان میآموزند تا پژوهشگرانی که سالهاست بر آثار او کار میکنند، همگی بر این باورند که زبان سعدی همچنان زنده است و پیامهای او همچنان کارآمد.
این همان نکتهای است که در سخنان رهبر انقلاب نیز بارها تکرار شده؛ اینکه سعدی توانسته است زبان فارسی را به اوج برساند و در عین حال، آن را برای همه قابل فهم نگه دارد.
اردیبهشت شیراز؛ جایی که شعر و طبیعت دست در دست هم میگذارند
در این روز، شهر حالتی پیدا میکند که گویی خودِ طبیعت نیز در بزرگداشت سعدی سهمی دارد. عطر بهارنارنج در کوچهها میپیچد، صدای پرندگان در باغ ارم میپیچد و باد ملایمی برگهای تازهروییده را تکان میدهد.
در چنین لحظهای، شاید بتوان فهمید که چرا سعدی در همین شهر، در همین اقلیم، توانست آثاری بیافریند که قرنهاست جان انسانها را روشن کرده است.
انتهای پیام/424/












