به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا ظفرقندی چهارشنبه شب در نشست با مسئولان استان بوشهر، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای سلامت و شهدای خدمت، عملکرد حوزه بهداشت و درمان در شرایط بحرانی را ستود و با ارائه گزارشی از شاخصهای کلان سلامت، از «مدیریت میدانی» و «تابآوری ملی» به عنوان دو مؤلفه کلیدی پیروزی در این عرصه نام برد.
وزیر بهداشت با بیان اینکه تجربه مستقیم جنگ تحمیلی را داشته است، اظهار داشت: جنگ هشت ساله، جنگی در مرزها و درگیری لشکر با لشکر بود، اما اتفاقی که امروز در کشور ما میافتد، نه تنها قابل پیشبینی نبود، بلکه از هر لحاظ پیچیدهتر و سختتر است. امروز ما درگیر دو رژیم ددمنش و کودککش هستیم که از نظر توان نظامی، بسیار فراتر از آن چیزی هستند که در دوران دفاع مقدس با آن مواجه بودیم. این ملتِ بزرگ با ایثار و شجاعت، این گردنه سخت را با سربلندی پشت سر گذاشته و عزت و منافع ملی خود را حفظ کرده است.
وی تأکید کرد: این پیروزیِ بزرگ، حاصل خون شهدای عزیز از جمله رهبر شهیدمان، شهدای مینا و کادر سلامتِ فداکار است که با مجاهدت خود، انگیزه و استقامت را در جامعه زنده نگه داشتند.
رکوردشکنی ذخیره خون در اوج حملات دشمن
ظفرقندی با اشاره به یکی از حساسترین مؤلفههای پایداری در زمان جنگ، به موضوع «ذخیره خون» پرداخت و گفت: من به عنوان یک جراح تروما که بیش از ۴۰ سال است این رشته را در دانشگاه تدریس میکنم، میگویم که در شرایط عادی، ذخیره خون در همه جای دنیا بین ۴ تا ۵ روز است، اما در اوج حملات و ناآرامیها، یعنی در اواخر اسفند ماه، ذخیره خون کشورمان به ۱۰ تا ۱۱ روز رسید. این عدد خارقالعاده، هم نشاندهنده ایثارِ بینظیر مردم در پای کارِ اهدای خون است و هم حکایت از یک مدیریت میدانیِ دقیق و هوشمندانه دارد.
معجزه مدیریت سلامت؛ صفر شدن مرگ در تشییع ۴۰ میلیونی
وزیر بهداشت در ادامه با روایتِ حماسهای دیگر، به مراسم عظیم تشییع پیکر رهبر شهید اشاره کرد و افزود: در آن روزها، نزدیک به ۴۰ میلیون انسان در هوای گرم و در فضاهای کاملاً فشرده در تهران، مشهد، قم و نجف گرد هم آمدند. با وجود این ازدحام بیسابقه، که به طور طبیعی میتوانست منجر به صدها ایست قلبی و مرگومیر شود، ما یک مورد مرگ و میر هم نداشتیم.
وی با مقایسه این آمار با مراسم تشییع شهید حاج قاسم سلیمانی که حدود ۷۰ شهید داشت، خاطرنشان کرد: این تفاوتِ فاحش، حاصلِ برنامهریزیِ دقیقِ کادر سلامت بود. ما ۱۸ بیمارستان صحرایی در مصلیهای تهران و مشهد مستقر کردیم و با اتصالِ سریعِ اورژانس به بالگرد و بیمارستانها، توانستیم در کمتر از دو دقیقه به بیماران رسیدگی کنیم. این یعنی خداوند به ما نعمتِ خدمترسانی را عطا کرده و ما قدردان این فرصتِ الهی هستیم.
پیشرفتهای چشمگیر در شاخصهای سلامت
ظفرقندی با اشاره به شاخصهای کمّی حوزه سلامت، گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای نظام سلامت، کاهش مرگومیر مادران باردار به عدد ۱۶ است. این عدد، حتی از استاندارد جهانیِ ۲۲ نیز بهتر است و تنها هفت تا هشت کشور در دنیا موفق به کسب این رتبه شدهاند. این آمار، علیرغم تمام تحریمها و کمبودها، نشاندهنده حرکت رو به جلوی نظام سلامت است.
وزیر بهداشت در عین حال به چالشهای مالیِ پیش رو نیز اذعان کرد و گفت: بدهی بیمهها به بیمارستانها، به ویژه بیمه سلامت که تا ۱۱ ماه معوقه دارد و مشکلات حوزه تامین اجتماعی، فشار زیادی را به مجموعه درمان وارد کرده است.
وی راهکار برونرفت از این وضعیت را نه اتکای صرف به بودجه دولتی که رقم آن به ۱۰ درصد تخصیص یافته، بلکه استفاده از ظرفیتهای نوینی چون «مولدسازی» و «مسئولیت اجتماعی» دانست و تصریح کرد: بسیاری از دانشگاههای علوم پزشکی با مولدسازی داراییهای خود، چندین همت به درآمدهایشان اضافه کردهاند. در استان بوشهر هم صنایع بزرگ مثل نفت و پتروشیمی میتوانند با پرداخت مالیاتهای نشاندار و انجام مسئولیت اجتماعی، بخش بزرگی از مشکلات حوزه درمان را رفع کنند.
ظفرقندی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع آمبولانسها اشاره کرد و گفت: توافق ما با استانداران این است که ۵۰ درصد هزینههای خرید آمبولانس را وزارت بهداشت و ۵۰ درصد دیگر را استانداریها تأمین کنند. این مدل در استان کرمان جواب داد و طی دو ماه ۱۷ دستگاه آمبولانس به ناوگان اورژانس آن استان اضافه شد.
معضل جمعیت؛ نه فرزندآوری، بلکه ازدواج
وزیر بهداشت در بخشی از صحبتهای خود به دغدغه دیرینه رهبر شهید در مورد جمعیت اشاره کرد و با ارائه آماری جدید، گفت: برخلاف تصور عمومی که مشکل اصلی را فرزندآوری میدانند، بررسیهای ما نشان میدهد که گره اصلی در حوزه «ازدواج» است. میانگین سن ازدواج در استان بوشهر برای زنان ۲۴.۵ سال و برای مردان ۲۸.۵ سال است. اما نسبت تجرد در زنان به ۳۶ درصد و در مردان به ۵۵ درصد میرسد. یعنی بیش از یکسوم زنان و نیمی از مردانِ در سن ازدواج، مجرد هستند. این یک معضلِ فرهنگی، اقتصادی و اجتماعیِ ملی است که فراتر از حوزه سلامت، نیازمند یک عزم ملی برای حل آن هستیم.
ظفرقندی با تأکید بر لزوم رعایت نظام سطحبندی در ارائه خدمات درمانی، ساخت بیمارستانهای بزرگ در شهرهای کوچک را غیرمنطقی دانست و گفت: وقتی در یک شهر ۱۰ هزار نفری بیمارستان ۵۰۰ تختخوابی بسازیم، ضریب اشغال به ۲۰ تا ۳۰ درصد میرسد و نه تنها هزینهها جبران نمیشود، بلکه پزشک متخصص هم به دلیل کمبودِ بیمار، آنجا نمیماند. این کار هیچ جای دنیا مرسوم نیست و باید به سمت توزیعِ منطقیِ امکانات بر اساس جمعیت حرکت کنیم.
وی در مورد کمبود نیروی متخصص، به ویژه در رشته بیهوشی، هشدار داد و گفت: ورودی رشته بیهوشی در کل کشور بسیار کمتر از نیاز است. برای حل این مشکل، تعرفههای بیهوشی را امسال رشد قابل قبولی دادیم و با هماهنگی با بخش صنعت استان، بستههای تشویقی پیمانی برای ماندگاری متخصصان در مناطق محروم طراحی کردهایم.
پزشک خانواده؛ انقلابی در نظام ارجاع
وزیر بهداشت در پایان با اشاره به طرح تحولآفرین «پزشک خانواده و نظام ارجاع» که پایلوت آن در ۶۴ دانشگاه از جمله برازجان آغاز شده است، گفت: هدف این است که یک روستاییِ محروم، بدون دغدغه هزینه و با کرامت کامل، توسط پزشک خانواده ویزیت شود و در صورت نیاز، با یک نوبتدهیِ هوشمند به متخصص ارجاع داده شود. در این مدل، هزینه ویزیت نصف میشود و هزینه بستری به صفر میرسد. این یعنی پایانِ سیکلِ معیوبِ آزمایشهای تکراری و تجویزهای بیرویه.
وی در پایان ضمن تشکر از نمایندگان، استاندار و همکاران خدومِ دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، خاطرنشان کرد: با وجود اینکه سرانه سلامت در کشور حدود ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی است (در حالی که در قانون برنامه ۷ درصد و در کشورهای توسعهیافته ۱۷ درصد است)، اما با مدیریتِ صحیح، مردمیسازی و استفاده از همه ظرفیتها، میتوان این مسیر را با موفقیت طی کرد.
