به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام مسعود عالی شامگاه پنجشنبه در مراسم شب شهادت امام حسن عسکری(ع) که در آستان مقدس مسجد جمکران برگزار شد، با تسلیت شهادت آن حضرت به محضر امام زمان(عج) و شیعیان، اظهار داشت: دوران زندگی امام حسن عسکری(ع) از حساسترین مقاطع تاریخ امامت به شمار میرود، زیرا جامعه شیعه در این دوره از دوران دسترسی مستقیم به امام معصوم به مرحلهای وارد میشد که ارتباط ظاهری و عمومی مردم با امام از میان میرفت و عصر غیبت آغاز میشد.
وی با اشاره به شرایط سیاسی حاکم بر دوران سه امام پیش از حضرت ولیعصر(عج) افزود: گسترش محبت مردم به اهلبیت(ع) در پی حضور سهساله امام رضا(ع) در ایران، نگرانی دستگاه عباسی را افزایش داد و پس از شهادت آن حضرت، فشار بر امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) شدت گرفت.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: این سه امام بزرگوار در شرایطی زندگی کردند که حکومت عباسی آنان را از محل زندگی خود دور کرده و تحت مراقبت شدید قرار داده بود و کوتاه بودن عمر شریف این بزرگواران نیز از شدت فشارها و تهدیدهای سیاسی آن دوران حکایت داشت.
عالی با اشاره به شهادت امام جواد(ع) در ۲۵ سالگی، امام هادی(ع) در ۴۱ سالگی و امام حسن عسکری(ع) در ۲۸ سالگی گفت: حاکمیت عباسی به خوبی میدانست که مسئله امامت در میان شیعیان صرفاً یک موضوع اعتقادی نیست و تداوم این جریان میتواند در برابر نظام ظلم و استبداد قرار گیرد، از این رو محدودیتها علیه امامان شیعه را افزایش داد.
وی تصریح کرد: حساسیت دستگاه عباسی در دوره امام حسن عسکری(ع) ابعاد دیگری نیز داشت، زیرا بر اساس روایات و گزارشهایی که در اختیار آنان بود، میدانستند فرزندی از نسل آن حضرت متولد خواهد شد که بساط ظلم را برخواهد چید و عدالت را در جهان گسترش خواهد داد.
ولادت امام زمان(عج) با تدابیر ویژه انجام شد
این سخنران مذهبی با اشاره به مراقبت دستگاه خلافت از خانواده امام عسکری(ع) بیان کرد: خانه امام، خانواده ایشان و حتی دوران بارداری حضرت نرجس(س) تحت نظارت قرار داشت و به همین دلیل ولادت حضرت ولیعصر(عج) با تدابیر ویژه و در شرایطی خاص صورت گرفت.
وی یکی از مهمترین مأموریتهای امام حسن عسکری(ع) را آمادهسازی شیعیان برای دوران غیبت دانست و افزود: جامعه شیعه طی دهها سال به حضور امام معصوم و دسترسی مستقیم به ایشان عادت کرده بود و مردم میتوانستند مسائل خود را بدون واسطه مطرح کنند و پاسخ بگیرند، اما با آغاز غیبت، این شیوه ارتباط تغییر میکرد و همین مسئله میتوانست زمینهساز انحراف بخشی از جامعه شود.
عالی گفت: امام حسن عسکری(ع) برای جلوگیری از این آسیب، حضرت ولیعصر(عج) را به جمعی از خواص و بزرگان شیعه معرفی کردند و دستکم ۴۰ نفر از آنان از جمله احمد بن اسحاق قمی حضرت را مشاهده کردند و امام عسکری(ع) ایشان را به عنوان امام پس از خود معرفی کردند.
وی افزود: این اقدام با هدف تثبیت مسئله امامت و جلوگیری از شکلگیری مدعیان دروغین انجام شد تا پس از آغاز دوران غیبت، شیعیان نسبت به امام حقیقی خود دچار تردید نشوند.
این استاد حوزه و دانشگاه دومین اقدام مهم امام حسن عسکری(ع) را تبیین شرایط دوران غیبت عنوان کرد و گفت: امام عسکری(ع) بارها به شیعیان نسبت به فتنهها، آشوبها و لغزشهای این دوران هشدار دادند و بر استقامت در مسیر اعتقاد به امامت حضرت ولیعصر(عج) تأکید کردند.
در غیبت، ارتباط قلبی با امام اهمیت بیشتری دارد
عالی با تأکید بر ضرورت تقویت ارتباط معنوی با امام زمان(عج) اظهار داشت: وظیفه انسان تنها دیدن امام نیست، بلکه مهم آن است که انسان در دل امام جای داشته باشد و در مسیر یاری ایشان قرار گیرد.
وی ادامه داد: ممکن است فردی امام را ببیند اما در شمار یاران واقعی ایشان نباشد، در حالی که فردی مانند مالک اشتر ممکن است از نظر ظاهری فاصلهای با امیرالمؤمنین(ع) داشته باشد اما به دلیل جایگاه و وفاداری خود در دل آن حضرت قرار گرفته باشد.
وی با اشاره به وظایف مؤمنان در دوران غیبت افزود: دعا، توسل، سلام روزانه به حضرت ولیعصر(عج)، هدیه کردن اعمال خیر به آن حضرت، صدقه دادن برای سلامتی ایشان و انجام قرآن و زیارت به نیابت از امام زمان(عج) از جمله اعمالی است که میتواند پیوند معنوی انسان با امام را تقویت کند.
عالی همچنین از شبکه وکالت به عنوان یکی از تدابیر مهم امامان شیعه برای اداره جامعه مؤمنان یاد کرد و گفت: امام حسن عسکری(ع) به تدریج ارتباط مستقیم خود با مردم را کاهش دادند و از طریق نامهها، پیامها، توقیعات، وکلا و نمایندگان با شیعیان ارتباط برقرار کردند تا جامعه برای دوران ارتباط غیرمستقیم با امام آماده شود.
شبکه وکالت زمینهساز ارتباط شیعه با امام در غیبت شد
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به سابقه شبکه وکالت اظهار داشت: این شبکه از دوران امام باقر(ع) و امام صادق(ع) شکل گرفته بود و در دوره امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) توسعه پیدا کرد و نمایندگان ائمه(ع) در مناطق مختلف سرزمینهای اسلامی حضور داشتند.
وی افزود: ابراهیم بن مهزیار اهوازی، احمد بن اسحاق قمی و عثمان بن سعید عمری از جمله افرادی بودند که در این مسیر نقش داشتند و ارتباط جامعه شیعه با امام را در شرایط دشوار سیاسی برقرار میکردند.
عالی گفت: مرجعیت شیعه در دوران کنونی را نیز میتوان در امتداد همان سازوکار ارتباطی دانست که در عصر ائمه(ع) برای پاسخگویی به مسائل دینی و هدایت جامعه شیعه شکل گرفت و مردم برای دریافت پاسخ و انجام امور دینی به نمایندگان مورد اعتماد امامان مراجعه میکردند.
وی یکی دیگر از اقدامات امام حسن عسکری(ع) را پاسداشت نشانهها و مؤلفههای هویتی شیعه دانست و بیان کرد: آن حضرت بر حفظ برخی نشانههای مؤمن و شیعه از جمله اهتمام به نمازهای واجب و مستحب، زیارت اربعین، به دست راست کردن انگشتر، سجده بر خاک و بلند گفتن بسمالله الرحمن الرحیم در نماز تأکید داشتند.
وی خاطرنشان کرد: توجه به این نشانهها سبب شد جامعه شیعه در طول دوران غیبت بتواند هویت و اصالت خود را حفظ کند و در برابر جریانهای انحرافی و تغییرات اعتقادی و فرهنگی دچار استحاله نشود.
انقلاب اسلامی را باید در مسیر حرکت به سوی ظهور دید
این سخنران مذهبی در ادامه با اشاره به نقش فقها و رهبران شیعه در دوران غیبت اظهار داشت: در این دوران، فقها و رهبران دینی متناسب با شرایط هر زمان جامعه شیعه را هدایت میکنند و یکی از مراحل این حرکت، ایجاد اقتدار و توانمندی برای جامعه شیعه است.
وی با اشاره به برخی روایات درباره نقش ایرانیان در زمینهسازی ظهور افزود: در شماری از روایات از حرکت قومی از مشرق در آخرالزمان سخن گفته شده است که پرچم حق را برافراشته و آن را به صاحب اصلی خود حضرت ولیعصر(عج) خواهد سپرد.
عالی با بیان اینکه انقلاب اسلامی را میتوان در این چارچوب مورد بررسی قرار داد، گفت: امام خمینی(ره) بارها بر این موضوع تأکید داشتند که انقلاب اسلامی ایران آغازگر حرکتی جهانی در مسیر اسلام و زمینهساز حرکت به سوی حاکمیت حضرت حجت(عج) است.
وی ادامه داد: بر اساس این نگاه، یکی از رسالتهای انقلاب اسلامی ایجاد قدرت برای جبهه حق و فراهم کردن ظرفیتهایی است که در مسیر تحقق اهداف الهی و زمینهسازی ظهور مورد استفاده قرار میگیرد.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به تحولات ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی اظهار داشت: ایران در دورههای گذشته با ضعف و وابستگی مواجه بود اما پس از انقلاب اسلامی در عرصههای مختلف به توانمندی رسید و توانست در برابر جنگها، فشارها و تهدیدهای گسترده مقاومت کند.
قدرت ایران معادلات منطقه را دگرگون کرده است
عالی با مقایسه شرایط دوران دفاع مقدس با وضعیت امروز کشور گفت: در دوران دفاع مقدس، مسئله اصلی حفظ تمامیت ارضی، جلوگیری از اشغال و ممانعت از تجزیه کشور بود اما جمهوری اسلامی ایران امروز علاوه بر حفظ استقلال و تمامیت ارضی خود، در معادلات منطقهای و جهانی نیز اثرگذار است.
وی با اشاره به جایگاه راهبردی تنگه هرمز افزود: تنگه هرمز یکی از ظرفیتهای مهم جمهوری اسلامی ایران است و تحولات و مدیریت این منطقه میتواند بر تجارت و انرژی جهان تأثیرگذار باشد.
این سخنران مذهبی جبهه مقاومت را نیز مجموعهای فراتر از یک کشور دانست و اظهار داشت: امروز ایران تنها بازیگر این جبهه نیست و کشورهایی همچون عراق، یمن، لبنان و فلسطین نیز در این مجموعه حضور دارند و مجموع این ظرفیتها توانسته است معادلات منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
وی در ادامه با اشاره به جنگ اقتصادی دشمن بیان کرد: دشمن پس از ناامیدی از رویارویی نظامی، تلاش دارد از گسلهای اقتصادی و فشارهای معیشتی برای ایجاد نارضایتی و آشوب استفاده کند و از مشکلات اقتصادی موجود برای ضربه زدن به ثبات کشور بهره ببرد.
عالی خطاب به مسئولان گفت: در شرایط کنونی باید از تصمیمهایی که میتواند شوک اقتصادی ایجاد کند پرهیز شود و افزایش ناگهانی قیمتها نباید به عاملی برای سوءاستفاده دشمن تبدیل شود، زیرا برخی تصمیمهای اقتصادی ممکن است زمینه ایجاد جرقههای اجتماعی و سوءاستفاده جریانهای معاند را فراهم کند.
مشکلات کشور بیشتر به مدیریت بازمیگردد
وی با تأکید بر وجود ظرفیتهای گسترده اقتصادی در کشور افزود: جمهوری اسلامی ایران از نظر منابع و ثروت با کمبود اساسی مواجه نیست و بخشی از مشکلات موجود به ضعفهای مدیریتی بازمیگردد.
این سخنران مذهبی خاطرنشان کرد: با وجود مشکلات و گرانیهای موجود، عملکرد دولت و مسئولان در دوره سخت گذشته به گونهای بوده است که مردم با شرایطی مانند قحطی و کمبود گسترده کالا مواجه نشدند، هرچند گرانی همچنان یک معضل جدی است و باید برای آن چارهاندیشی شود.
وی یکی دیگر از زمینههای آسیبپذیری جامعه را مسائل فرهنگی دانست و اظهار داشت: موضوع پوشش و حجاب نباید تنها در حد یک مسئله ظاهری مورد توجه قرار گیرد، زیرا از نگاه دشمن، تغییرات فرهنگی میتواند به تغییرات عمیقتری در سبک زندگی و بنیان خانواده منجر شود.
عالی ادامه داد: درباره جریانهای فرهنگی و اجتماعی سالهای گذشته نیز هشدارهایی مطرح شده بود که مسئله صرفاً به نوع پوشش محدود نمیشود و در صورت بیتوجهی، روندهای فرهنگی میتواند به عریانی، تضعیف روابط خانوادگی و آسیبهای گستردهتر اجتماعی منتهی شود.
وی تأکید کرد: مسئولان فرهنگی و اجرایی باید نسبت به این روندها هوشیار باشند و با شناخت دقیق ریشههای مسائل اجتماعی، اجازه ندهند آسیبهای فرهنگی به بنیان خانواده و هویت جامعه دینی لطمه وارد کند.
مراقب فعال شدن گسلهای اجتماعی باشیم
این استاد حوزه و دانشگاه یکی دیگر از گسلهای خطرناک را ایجاد اختلاف میان مردم و همچنین فاصله انداختن میان مردم و مسئولان عنوان کرد و گفت: دوقطبیسازی جامعه، ایجاد سوءظن، متهم کردن افراد و برچسبزنی از جمله رفتارهایی است که میتواند شکافهای اجتماعی را فعال کند و باید نسبت به پیامدهای آن هوشیار بود.
وی افزود: جامعه در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری به حفظ انسجام، تقویت اعتماد و جلوگیری از اختلافات داخلی نیاز دارد و نباید اجازه داد مشکلات اقتصادی و فرهنگی به ابزاری برای ایجاد شکاف میان مردم تبدیل شود.
عالی بر اهمیت دعا و توسل تأکید کرد و اظهار داشت: در کنار تلاش، مسئولیتپذیری و استفاده از ظرفیتهای مادی، جامعه مؤمنان نباید از قدرت دعا و توسل غافل شود و در شرایط دشوار باید بیش از گذشته ارتباط خود را با خداوند و امام زمان(عج) تقویت کند.
وی با اشاره به شب شهادت امام حسن عسکری(ع) گفت: در مجالسی که برای درگذشت پدر یا مادر فردی برگزار میشود، معمولاً فرزند آن شخص نیز حضور دارد و امشب نیز که مجلس عزای پدر بزرگوار امام زمان(عج) برپا شده است، باید این فرصت را مغتنم شمرد و از حضرت ولیعصر(عج) درخواست عنایت کرد.
این سخنران مذهبی افزود: انسان نمیتواند با ادعا یا توقع بگوید که امام زمان(عج) در این مجلس حضور ظاهری خواهد داشت، اما یقین داریم که در چنین مکان مقدسی و در مجلس عزای پدر بزرگوار ایشان، عنایت حضرت شامل حال مؤمنان است و باید از این فرصت برای دعا و توسل بهره گرفت.
