به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، در شرایطی که پایداری شبکه برق بهعنوان یکی از ستونهای اصلی امنیت زیرساختی کشور شناخته میشود، هر توقف، هر ساعت کاهش زمان تعمیر و هر افزایش راندمان در واحدهای تولید برق، میتواند معنایی فراتر از یک دستاورد صرفاً فنی داشته باشد. صنعت برق ایران بهویژه در بخش نیروگاههای حرارتی، سالهاست در خط مقدم تأمین انرژی پایدار قرار دارد؛ جایی که همزمان با افزایش مصرف، فرسودگی تجهیزات، محدودیتهای تأمین قطعات و فشارهای ناشی از شرایط محیطی و عملیاتی، نیاز به مدیریت دقیق، دانش فنی روزآمد و نیروی انسانی متخصص بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
نیروگاه شهید سلیمی نکا بهعنوان یکی از بزرگترین نیروگاههای بخار و سیکل ترکیبی کشور، جایگاهی راهبردی در تأمین برق شبکه سراسری دارد. این نیروگاه با ظرفیت بیش از دو هزار مگاوات، نهتنها بخشی قابلتوجه از برق کشور را تولید میکند، بلکه در بسیاری از دورههای اوج مصرف، نقش تعیینکنندهای در جلوگیری از ناپایداری شبکه ایفا کرده است. از همین منظر، هرگونه عملیات تعمیرات اساسی یا نیمهاساسی در این مجموعه، بهدلیل اثر مستقیم بر ظرفیت تولید، از حساسیت دوچندانی برخوردار است.
اما آنچه در تازهترین اقدام این نیروگاه رخ داده، صرفاً یک تعمیرات دورهای نیست؛ بلکه ثبت یک رکورد مهم در حوزه مدیریت تعمیرات تخصصی توربینهای بخار است. شکسته شدن رکورد 12 ساله در زمان اجرای تعمیرات نیمهاساسی یکی از واحدهای بخار و پایان موفق این عملیات در مدت 81 روز، نشاندهنده سطحی از بلوغ فنی و مدیریتی است که حاصل سالها تجربه، آموزش و انباشت دانش تخصصی در این مجموعه صنعتی است.
این موفقیت در شرایطی رقم خورده که نیروگاه، همزمان با اجرای فرآیند پیچیده تعمیرات، وظیفه حفظ تولید پایدار برق و پاسخگویی به نیاز شبکه را نیز بر عهده داشته است؛ موضوعی که عملاً عملیات را به یک پروژه چندبعدی و حساس تبدیل میکند. در چنین شرایطی، هماهنگی دقیق میان واحدهای بهرهبرداری، تعمیرات مکانیک، ابزار دقیق و کنترل، در کنار مدیریت لحظهای فرآیندها، نقش تعیینکنندهای در موفقیت نهایی داشته است.
اهمیت این دستاورد تنها به حوزه فنی محدود نمیشود. در ادبیات صنعت انرژی، کاهش زمان تعمیرات بدون افت کیفیت، بهعنوان یکی از شاخصهای کلیدی بهرهوری شناخته میشود؛ شاخصی که مستقیماً بر پایداری شبکه، کاهش هزینههای عملیاتی و افزایش ضریب آمادگی واحدهای تولیدی اثر میگذارد. از این منظر، رکورد ثبتشده در نیروگاه نکا را میتوان بخشی از یک روند رو به رشد در ارتقای توان داخلی صنعت برق کشور دانست.
در کنار همه این ابعاد فنی و مدیریتی، نباید نقش نیروی انسانی را نادیده گرفت؛ نیروهایی که در شرایط فشرده، با شیفتهای کاری مستمر و در محیطی کاملاً تخصصی، بار اصلی اجرای این پروژه را بر دوش کشیدهاند. همین روحیه مسئولیتپذیری و نگاه جهادی در بدنه کارشناسی نیروگاه است که چنین دستاوردهایی را ممکن میسازد و آن را از یک پروژه صرفاً مهندسی، به یک تجربه موفق ملی در حوزه تولید انرژی تبدیل میکند.
خبرنگار تسنیم در گفتوگویی تفصیلی با نورالله ادبی فیروزجائی سرپرست شرکت مدیریت تولیدبرق نکا جرئیات این عملیات و ثبت رکوردی تازه در تاریخ تعمیرات نیروگاه نکا را تشریح کرد که از نظر خوانندگان محترم تسنیم میگذرد:
سؤال: این عملیات دقیقاً چه نوع تعمیراتی را شامل میشد و چرا اهمیت آن بالاست؟
آنچه در نیروگاه نکا انجام شد، یک تعمیرات ساده یا دورهای معمولی نبود، بلکه یک تعمیرات نیمهاساسی (Overhaul سطح متوسط به سنگین) بر روی توربین واحد بخار بود؛ بخشی که در واقع قلب تولید برق در واحدهای حرارتی محسوب میشود.
توربین بخار یکی از پیچیدهترین تجهیزات دوار در صنعت نیروگاهی است که در آن، کوچکترین خطا در تنظیم، مونتاژ یا بالانس قطعات میتواند بر راندمان کل واحد اثر بگذارد.
در این پروژه، مجموعهای از عملیات تخصصی شامل بازبینی کامل اجزای داخلی توربین، اصلاح و تعویض برخی قطعات فرسوده، تنظیم مجدد سیستمهای کنترلی، و تستهای دقیق عملکردی انجام شد.
اهمیت موضوع از این جهت است که این سطح از تعمیرات معمولاً در بازههای زمانی طولانیتر انجام میشود، اما ما توانستیم با یک برنامهریزی فشرده و دقیق، آن را در 81 روز به پایان برسانیم؛ در حالی که رکورد قبلی در همین سطح، مربوط به بیش از 12 سال گذشته بود.
سؤال: این پروژه در چه شرایطی اجرا شد و چه چالشهایی وجود داشت؟
این تعمیرات در شرایطی اجرا شد که کشور در وضعیت حساس انرژی و فشارهای بیرونی قرار داشت و از طرفی، نیاز شبکه برق به تولید پایدار لحظهای قابل توقف نبود.
بهعبارت دقیقتر، نیروگاه در حالت «تولید فعال» وارد فاز تعمیرات شد؛ یعنی همزمان با اینکه بخشی از ظرفیت در حال تعمیر بود، بخش دیگر باید بار شبکه را تأمین میکرد. این وضعیت عملاً سطح پیچیدگی کار را چند برابر میکند.
از سوی دیگر، محدودیت زمانی برای کاهش خاموشی واحد، فشار مضاعفی بر تیمهای فنی وارد میکرد. همچنین برخی قطعات حساس نیازمند بررسی دقیق، ماشینکاری مجدد یا تنظیمات خاص بودند که اگرچه زمانبر هستند، اما باید بدون کوچکترین خطا انجام میشدند.
در چنین شرایطی، مدیریت هماهنگ بین واحدهای بهرهبرداری، تعمیرات مکانیک، ابزار دقیق و کنترل، نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژه داشت.
سؤال: چه عواملی باعث شد این رکورد 12 ساله شکسته شود؟
اگر بخواهیم دقیقتر نگاه کنیم، این موفقیت حاصل یک عامل نیست، بلکه نتیجه همافزایی چندین مؤلفه کلیدی است:
اول، دانش فنی انباشته نیروگاه که طی سالها تجربه تعمیرات پیچیده بهدست آمده است.
دوم، برنامهریزی مرحلهبهمرحله و مبتنی بر زمانبندی دقیق (Critical Path Management) که اجازه نداد هیچ مرحلهای از کار متوقف شود.
سوم، حضور نیروهای متخصص داخلی که بخش عمده عملیات بدون نیاز به برونسپاری انجام شد.
چهارم، مدیریت جهادی و شبانهروزی پروژه که عملاً شیفتهای کاری را بهصورت پیوسته و بدون وقفه پیش برد.
نکته مهمتر این است که در این پروژه، بسیاری از تصمیمات فنی بهصورت لحظهای و بر اساس شرایط واقعی تجهیزات اتخاذ شد، نه صرفاً بر اساس برنامههای از پیش نوشته شده. همین انعطافپذیری فنی باعث شد زمان پروژه کاهش پیدا کند.
سؤال: این موفقیت چه تأثیری بر پایداری شبکه برق کشور دارد؟
نیروگاه نکا بهتنهایی بیش از 4 درصد برق کشور را تأمین میکند. بنابراین هر ساعت تأخیر در بازگشت یک واحد بخار به مدار، میتواند بر تعادل تولید و مصرف در شبکه اثر بگذارد.
کاهش زمان تعمیرات به معنای بازگشت سریعتر ظرفیت تولید به مدار است؛ یعنی شبکه برق کشور با کمترین فشار، از دوره تعمیرات عبور میکند.
در شرایط اوج مصرف، حتی چند صد مگاوات ظرفیت اضافه یا کم، میتواند در پایداری شبکه نقش تعیینکننده داشته باشد. بنابراین این موفقیت، صرفاً یک دستاورد داخلی نیست، بلکه یک کمک مستقیم به امنیت انرژی کشور است.
سؤال: نقش نیروی انسانی در این پروژه چگونه ارزیابی میشود؟
اگر بخواهم صریح بگویم، محور اصلی این موفقیت نیروی انسانی متخصص و متعهد نیروگاه بود.
کارکنان ما در این پروژه عملاً در شرایط سخت کاری و فشرده فعالیت کردند؛ بهگونهای که بسیاری از مراحل تعمیرات بهصورت شبانهروزی و در قالب شیفتهای متوالی انجام شد.
در چنین پروژههایی، خستگی فیزیکی، حساسیت فنی و فشار زمانی همزمان وجود دارد. اما آنچه باعث عبور از این شرایط شد، روحیه مسئولیتپذیری بالا و نگاه جهادی نیروها بود.
به همین دلیل است که ما از کارکنان نیروگاه بهعنوان سربازان خط مقدم تولید انرژی کشور یاد میکنیم؛ زیرا نقش آنها در امنیت انرژی، کمتر از نقش نیروهای عملیاتی در سایر حوزههای راهبردی نیست.
سؤال: جایگاه نیروگاه نکا در صنعت برق کشور را چگونه میبینید؟
نیروگاه شهید سلیمی نکا یکی از بزرگترین نیروگاههای حرارتی کشور است با ظرفیت بیش از 2214 مگاوات.
این مجموعه شامل 4 واحد بخار، 2 واحد گازی و یک بلوک سیکل ترکیبی است و بهعنوان یکی از ستونهای اصلی تأمین برق در شمال کشور و بخشی از شبکه سراسری شناخته میشود.
نقش این نیروگاه فقط تولید برق نیست؛ بلکه نقش تثبیتکننده در پایداری شبکه شمال کشور را نیز بر عهده دارد، بهخصوص در دورههای اوج مصرف تابستان و زمستان.
انتهای پیام/
