به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، در میانه روزهایی که سایه بحران و نااطمینانی بر بسیاری از حوزههای کشور سنگینی میکرد، نظام سلامت بهعنوان یکی از حیاتیترین ارکان خدمترسانی، در خط مقدم مواجهه با تبعات جنگ قرار گرفت؛ جایی که هر تصمیم، هر کمبود و هر اختلال میتوانست مستقیماً با جان مردم گره بخورد. در چنین شرایطی، نهتنها توان عملیاتی بیمارستانها و مراکز درمانی به چالش کشیده شد، بلکه میزان آمادگی ساختارهای مدیریتی، نظارتی و پشتیبانی نیز در معرض یک آزمون جدی و بیسابقه قرار گرفت.
در این میان، اهمیت «نظارت» بیش از هر زمان دیگری خود را نشان داد؛ نظارتی که دیگر صرفاً به گزارشهای اداری و مکاتبات رسمی محدود نبود و ناگزیر باید به دل میدان میرفت؛ از راهروهای شلوغ بیمارستانها گرفته تا داروخانههایی که با موج مراجعات مردمی مواجه بودند و حتی مناطق حادثهدیدهای که اولین حلقههای فشار بر نظام سلامت در آنها شکل میگرفت. اینجاست که نقش نهادهایی همچون کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، بهعنوان بازوی نظارتی و سیاستگذار، برجستهتر از همیشه میشود.
جنگ، بهعنوان یکی از مقاطع خاص و پرتنش اخیر، نهتنها ظرفیتهای نظام سلامت را محک زد، بلکه نقاط قوت و ضعف آن را نیز با وضوح بیشتری نمایان کرد؛ از یکسو، ایستادگی و خدمات شبانهروزی کادر درمان که بار دیگر مفهوم «مدافعان سلامت» را عینیت بخشید و از سوی دیگر، چالشهایی مانند فشار مضاعف بر منابع انسانی، دغدغه تأمین دارو و تجهیزات پزشکی و همچنین مسئله عدالت در پرداختها که به یکی از مطالبات جدی این قشر تبدیل شد.
افکار عمومی بیش از هر زمان دیگری خواهان شفافیت، پاسخگویی و اقدام مؤثر بود؛ اینکه چه تدابیری برای جلوگیری از کمبودها اندیشیده شده، چه نظارتی بر بازار دارو و تجهیزات وجود دارد، وضعیت واقعی مراکز درمانی چگونه است و مهمتر از همه، چه برنامهای برای عبور از بحران و جلوگیری از تکرار چنین چالشهایی در آینده طراحی شده است.
در شرایطی که نظام سلامت کشور در یکی از پیچیدهترین مقاطع خود، همزمان با فشارهای ناشی از جنگ و افزایش تقاضای خدمات درمانی قرار گرفت، نقش نهادهای سیاستگذار و ناظر بیش از پیش اهمیت پیدا کرد. کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی در این میان با رویکردی میدانی و نظارتی، تلاش کرده است ضمن مدیریت شرایط، از بروز اختلال در خدماترسانی جلوگیری کند.
دکتر حسن نتاج، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتوگویی با خبرنگار تسنیم با تشریح چالشهای پیشروی نظام سلامت، اقدامات کمیسیون بهداشت و درمان مجلس برای جلوگیری از بروز اختلال در خدماترسانی را تبیین کرد.
تسنیم: در جریان جنگ اخیر، کمیسیون بهداشت چه سازوکار مشخصی برای نظارت بر خدمات سلامت در پیش گرفت؟
نتاج: در شرایط جنگی، مهمترین مسئله برای ما حفظ پایداری خدمات سلامت و جلوگیری از ایجاد اختلال در زنجیره تأمین دارو و تجهیزات پزشکی بود. به همین دلیل، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس یک مدل نظارتی چندلایه را در دستور کار قرار داد.
این مدل شامل رصد مستمر عملکرد بیمارستانها، مراکز درمانی، داروخانهها و همچنین پایش بازار دارو و تجهیزات پزشکی بود. ما علاوه بر دریافت گزارشهای رسمی از وزارت بهداشت، از ظرفیتهای میدانی و ارتباط مستقیم با دانشگاههای علوم پزشکی و حتی مردم نیز استفاده کردیم تا تصویر واقعیتری از وضعیت داشته باشیم.
در کنار این، جلسات فشرده و مستمری با دستگاههای اجرایی برگزار شد تا در صورت بروز هرگونه کمبود یا اختلال، تصمیمگیریها بهصورت فوری انجام شود. نتیجه این رویکرد این بود که علیرغم فشارهای موجود، نظام سلامت توانست خدمات خود را بدون وقفه جدی ادامه دهد و سطح قابل قبولی از رضایت عمومی شکل بگیرد.
تسنیم: به حضور میدانی اشاره کردید؛ این بازدیدها چه دستاوردهایی برای کمیسیون داشت؟
نتاج: بازدیدهای میدانی یکی از مؤثرترین ابزارهای نظارتی ما بود. وقتی از نزدیک در بیمارستانها، مراکز درمانی، داروخانهها و حتی مناطق حادثهدیده حضور پیدا میکنید، با واقعیتهایی مواجه میشوید که در گزارشهای رسمی کمتر دیده میشود.
در این بازدیدها، ما بهطور مستقیم با کادر درمان، بیماران و مدیران مراکز درمانی گفتوگو کردیم. این ارتباط مستقیم کمک کرد تا مشکلاتی مانند کمبودهای مقطعی برخی داروها، فشار کاری شدید بر کادر درمان، یا نیاز به تقویت برخی زیرساختها را دقیقتر شناسایی کنیم.
از طرف دیگر، این حضور میدانی باعث شد که دستگاههای اجرایی نیز حساسیت بیشتری نسبت به حل مشکلات داشته باشند، چرا که نظارت از حالت کاغذی خارج شده و به یک نظارت عینی و میدانی تبدیل شده بود.
تسنیم: در حوزه زیرساختهای سلامت، چه خلأهایی بیشتر به چشم آمد و چه برنامهای برای رفع آنها دارید؟
نتاج: واقعیت این است که شرایط جنگی، نقاط ضعف سیستمها را خیلی سریعتر و واضحتر نشان میدهد. در حوزه سلامت نیز ما با برخی چالشها در زمینه زیرساختهای فیزیکی، توزیع عادلانه امکانات و همچنین مدیریت منابع انسانی مواجه بودیم.
برای مثال، در برخی مناطق نیاز به تقویت ظرفیت تختهای بیمارستانی یا تجهیزات تخصصی بیشتر احساس میشد. همچنین در حوزه زنجیره تأمین دارو، اگرچه مدیریت مناسبی انجام شد، اما همچنان نیاز به تقویت ذخایر راهبردی وجود دارد.
بر همین اساس، کمیسیون بهداشت و درمان در حال تدوین مجموعهای از راهکارهای عملیاتی است که شامل تقویت زیرساختهای درمانی در استانها، افزایش تابآوری نظام سلامت در بحرانها، و بهبود نظام توزیع منابع است. ما تلاش میکنیم این موارد را هم در قالب نظارت و هم در فرآیند قانونگذاری و بودجهریزی دنبال کنیم.
تسنیم: عملکرد کادر درمان در این شرایط چطور ارزیابی میشود؟
نتاج: اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، کادر درمان در این دوره یکی از درخشانترین عملکردهای خود را به نمایش گذاشت. این عزیزان در شرایطی که بسیاری از بخشها فعالیت خود را محدود کرده بودند، بهصورت شبانهروزی و بدون وقفه در محل کار حاضر بودند.
فشار کاری بالا، مواجهه با شرایط بحرانی و در عین حال حفظ کیفیت خدمات، کار بسیار دشواری است که تنها با تعهد و روحیه ایثار امکانپذیر است. به همین دلیل، ما از کادر درمان بهعنوان «مدافعان سلامت» یاد میکنیم، چرا که در خط مقدم این بحران حضور داشتند و نقش آنها کمتر از یک میدان واقعی جنگ نبود.
این عملکرد نهتنها مایه افتخار نظام سلامت، بلکه نمادی از مسئولیتپذیری ملی است.
تسنیم: درباره نقش مردم در این شرایط چه نظری دارید؟
نتاج: نقش مردم در عبور از این شرایط بسیار تعیینکننده بود. همراهی، صبوری و همکاری مردم باعث شد فشار مضاعفی به نظام سلامت وارد نشود.
از سوی دیگر، ما بهعنوان نمایندگان مردم، وظیفه داریم پاسخگوی مطالبات آنها باشیم. یکی از مهمترین این مطالبات، دسترسی به دارو و خدمات درمانی با کیفیت است. به همین دلیل، پیگیری موضوعاتی مانند کمبود دارو، قیمت تجهیزات پزشکی و کیفیت خدمات درمانی، بهصورت جدی در دستور کار ما قرار دارد.
تسنیم: یکی از موضوعات مهم، بحث پرداختها و مطالبات کادر درمان است؛ در این زمینه چه اقداماتی انجام شده؟
نتاج: در ایام جنگ رمضان، تصمیمی در سطح کلان اتخاذ شد که بر اساس آن، به تمامی افرادی که در حوزه خدمترسانی فعال بودند، مبالغی بهعنوان جبران خدمات پرداخت شود. این اقدام در سطح کشور اجرایی شد و گامی مثبت در جهت قدردانی از زحمات این عزیزان بود.
اما ما به این موضوع بسنده نکردیم. از ابتدای سال، کمیسیون بهداشت و درمان بهصورت جدی وارد بحث احکام و مطالبات کارکنان حوزه سلامت شده است. این موضوع از طریق سازمان امور استخدامی، سازمان برنامه و بودجه و وزارت بهداشت در حال پیگیری است تا احکام حقوقی بهصورت دقیق و کامل صادر شود.
هدف ما این است که حقوق و مزایای کادر درمان متناسب با شرایط کاری آنها اصلاح شود.
تسنیم: آیا نظام پرداخت فعلی را پاسخگوی این شرایط میدانید؟
نتاج: واقعیت این است که نظام پرداخت مبتنی بر عملکرد، در شرایط عادی شاید قابل دفاع باشد، اما در شرایط بحرانی و خاص، نمیتواند عدالت کامل را تأمین کند.
در اسفندماه، بسیاری از دستگاهها بهصورت دورکاری فعالیت داشتند، اما کادر سلامت بهصورت کامل در میدان حضور داشتند و خدماترسانی را متوقف نکردند. این تفاوت شرایط باید در نظام پرداختها لحاظ شود.
به همین دلیل، ما معتقدیم که نیاز به بازنگری جدی در این نظام وجود دارد تا عدالت در پرداختها برقرار شود و انگیزه کادر درمان برای ادامه این مسیر دشوار حفظ شود.
انتهای پیام/
