به گزارش خبرگزاری تسنیم از بندرعباس، در حالی که اسناد بالادستی نظام بر صیانت از امنیت غذایی و حمایت از تولید داخل تأکید دارند، ابلاغ نرخنامههای جدید کودهای شیمیایی، شوک بیسابقهای را به بدنه رنجور کشاورزی کشور وارد کرده است. افزایش تا 7 برابری قیمت کودهای فسفاته و پتاسه، نه تنها توازن هزینه-درآمد را در مزارع بر هم زده، بلکه بیم آن میرود که با حذف اجباری این نهاده از چرخه تولید، شاهد افت شدید عملکرد محصولات اساسی و وابستگی مجدد به واردات باشیم.
از هفتم اردیبهشتماه سال جاری، همزمان با روزهایی که کشاورزان در تکاپوی آمادهسازی زمینهای خود هستند، قیمت کودهای شیمیایی یارانهای با جهشی غیرقابلباور، رکوردهای جدیدی را ثبت کرد این تصمیم که برخلاف رویه سنواتی (تغییر قیمت در شهریورماه) زودتر از موعد اتخاذ شده، حالا «کود» را به کیمیایی در دستان تولیدکنندگان بدل کرده است.
تیر خلاصی بر پیکر نیمهجان تولید
افشین عامری سیاهوئی، دبیر اجرایی اتاق اصناف کشاورزی شهرستان بندرعباس، در گفتگو با خبرنگار تسنیم، وضعیت موجود را بحران پیشرو توصیف میکند و معتقد است این جهش قیمتی هیچ سنخیتی با شعارهای حمایت از تولید ندارد.
وی میگوید: کشاورزی که پیش از این با هزینههای گزاف بذر، سم، کارگر و انرژی دستوپنجه نرم میکرد، حالا با سدی به نام قیمتهای نجومی کود مواجه است که عملاً خرید آن را برای بخش وسیعی از خردهمالکان غیرممکن کرده است.
شوک آماری؛ از ارقام میلیونی تا فاکتورهای میلیاردی
نگاهی به جزئیات نرخنامه جدید نشان میدهد که آنچه رخ داده، یک اصلاح قیمت ساده نیست، بلکه یک گسست اقتصادی در سفره تولیدکننده است. بر اساس آمارهای رسمی، کود «سوپرفسفات تریپل گرانوله که در سال 1403 با قیمتی معادل 7 میلیون و 150 هزار ریال در اختیار کشاورزان قرار میگرفت، در جهشی خیرهکننده به رقم 71 میلیون و 608 هزار و 300 ریال رسیده است؛ عددی که نشاندهنده ده برابر شدن قیمت نسبت به دو سال گذشته و افزایشی 7 برابری تنها نسبت به سال قبل است این یعنی کشاورز برای خرید همان مقدار نهاده، باید نقدینگی خود را به شکلی غیرممکن افزایش دهد.
این وضعیت بحرانی در مورد سایر نهادههای استراتژیک نیز با همین شدت تکرار شده است کود سولفات پتاسیم گرانوله که سال گذشته با نرخ 10 میلیون و 562 هزار ریال توزیع میشد، اکنون با برچسب قیمتی 68 میلیون و 484 هزار و 800 ریال به فروش میرسد که حکایت از گرانی بیش از 6 برابری دارد همچنین کود کلروپتاسیم گرانوله نیز از قافله گرانیها عقب نمانده و با عبور از مرز 46 میلیون و 681 هزار ریال، عملاً 5 برابر نسبت به سال گذشته گران شده است.
تحلیل این ارقام نشان میدهد که هزینه تأمین نهاده برای یک واحد بهرهبرداری معمولی که پیش از این با چند ده میلیون تومان بسته میشد، اکنون به صدها میلیون تومان و در مقیاسهای بزرگتر به میلیاردها تومان نقدینگی نیاز دارد.
این آمارها نشان میدهد کشاورزی که برای یک دوره کشت به صدها کیسه کود نیاز دارد، اکنون با فاکتورهای چندصد میلیون تومانی مواجه است که تأمین آن خارج از توان نظام نقدینگی فعلی روستاهاست.
تهدید امنیت غذایی و فرسایش خاک
کارشناسان هشدار میدهند که پیامد مستقیم این گرانی، «فروش نرفتن کود در انبارها» و در نتیجه «عدم مصرف توسط کشاورز» است اما این پایان ماجرا نیست؛ کاهش مصرف کود مساوی است با افت تناژ در هکتار، وقتی زمین تغذیه نشود، محصول کاهش مییابد و دولت برای جبران کسری بازار، ناچار به تخصیص ارز برای واردات محصولات کشاورزی خواهد بود؛ روندی که عملاً نقض غرض سیاستهای خودکفایی است.
از سوی دیگر، حذف کودهای پتاسه و فسفاته منجر به فقر خاک و تخریب کیفیت اراضی کشاورزی در بلندمدت میشود که جبران آن دهها سال به طول میانجامد.
سوال اصلی اینجاست: در حالی که این کودها به صورت «یارانهای» و با نرخ مصوب دولتی توزیع میشوند، مبنای محاسباتی این جهش 5 تا 7 برابری چیست؟ فعالان حوزه کشاورزی معتقدند اگر دولت به دلیل تنگناهای بودجهای ناچار به اصلاح قیمت است، باید بستههای حمایتی، تسهیلات بانکی کمبهره و یا اصلاح فوری قیمت خرید تضمینی محصولات را در دستور کار قرار دهد.
بدون شک، رها کردن کشاورز در میانه این طوفان قیمتی، تنها به خروج تولیدکنندگان از چرخه فعالیت و تغییر کاربری اراضی منجر خواهد شد امنیت غذایی کشور، هزینهای است که نباید قربانی تصمیمات پشت درهای بسته و بدون در نظر گرفتن واقعیتهای روی زمین شود.
انتهای پیام/864
